Hoe sluit je een subwoofer aan zonder fouten
Een subwoofer aansluiten begint bij het type dat je hebt. Een actieve subwoofer sluit je meestal met een RCA- of LFE-kabel aan op je receiver of versterker. Een passieve subwoofer heeft een aparte versterker nodig. Daarna bepalen vooral volume, crossover, fase en de plek in de kamer hoe strak en vol de bas klinkt.
Subwoofer aansluiten op een receiver
Bij een AV-receiver is de aansluiting meestal het eenvoudigst. De receiver heeft vaak een aparte subwooferuitgang en regelt daarna zelf welk laag naar de subwoofer gaat. Dat voorkomt veel gedoe met losse filters of onduidelijke tussenoplossingen.
Zet de receiver en subwoofer eerst uit. Sluit daarna de kabel aan, controleer het menu van de receiver en test pas daarna het geluid. Zo voorkom je harde ploppen uit de speakers en weet je sneller waar een probleem zit als er geen bas komt.
Verbind Sub Out met LFE In
Zoek achterop de receiver naar Sub Out, Subwoofer Out of Pre Out Sub. Die uitgang verbind je met LFE In op de subwoofer. Staat er geen LFE op de subwoofer, dan gebruik je meestal Line In of Low Level Input.
- Receiver: Sub Out, Subwoofer Out of Pre Out Sub
- Subwoofer: LFE In, Line In of Low Level Input
- Beste keuze bij een receiver: meestal LFE In
Heeft de subwoofer zowel LFE In als L/R Line In? Kies dan bij een receiver bij voorkeur LFE In. De receiver kan dan de basverdeling en crossover regelen.
Gebruik een RCA kabel of subwooferkabel
Voor deze verbinding gebruik je een RCA-kabel met tulpstekkers. In winkels wordt die vaak verkocht als subwooferkabel. Het hoeft geen dure kabel te zijn, maar een goed afgeschermde kabel is wel verstandig, zeker als hij langs stekkerdozen of stroomkabels loopt.
Meet vooraf de afstand tussen receiver en subwoofer. Neem liever iets te veel lengte dan een kabel die strak achter het meubel hangt. Een kabel die onder spanning staat, raakt sneller los en kan storing veroorzaken.
Activeer de subwoofer in het menu
Na het aansluiten moet de receiver weten dat er een subwoofer aanwezig is. Anders blijft de subwoofer soms stil, terwijl de kabel gewoon goed zit.
- Zet Subwoofer op Yes, On of Present.
- Controleer bij Speaker Setup of de speakers op Small of Large staan.
- Gebruik de testtoon om te horen of de subwoofer signaal krijgt.
- Laat automatische inmeting, zoals Audyssey, YPAO of Dirac, eventueel een startinstelling maken.
Automatische inmeting is handig, maar luister daarna altijd zelf nog even. Soms staat de subwoofer na zo’n meting wat te hard of juist te voorzichtig.
Controleer afstand, volume en crossover
Drie instellingen maken direct verschil: afstand, volume en crossover. De afstand helpt de receiver met timing, het volume bepaalt hoeveel laag je hoort en de crossover bepaalt waar de subwoofer het werk van je speakers overneemt.
| Instelling | Praktisch startpunt |
|---|---|
| Afstand | Laat de receiver meten of vul de werkelijke afstand tot de luisterplek in |
| Volume | Begin rond een derde tot halverwege en corrigeer op gehoor |
| Crossover | 80 Hz is vaak een veilige startwaarde |
Gebruik je de crossover van de receiver, zet de crossoverknop op de subwoofer zelf dan op LFE, Bypass of de hoogste stand als jouw model dat heeft.
Actieve subwoofer aansluiten
Een actieve subwoofer heeft een ingebouwde versterker. Daardoor heeft hij alleen een audiosignaal en stroom nodig. Dit is voor de meeste huiskamers de meest praktische oplossing.
De volgorde is simpel: eerst de signaalkabel, daarna de stroomkabel, dan de juiste ingang kiezen en testen. Werk rustig, want veel problemen komen door een losse stekker, verkeerde ingang of subwoofer die nog op stand-by blijft.
Sluit eerst de signaalkabel aan
Sluit de signaalkabel aan terwijl de apparatuur uitstaat. Vanaf een receiver loopt die kabel meestal van Sub Out naar LFE In. Vanaf een stereoversterker met sub-uitgang gebruik je vaak dezelfde soort RCA-verbinding.
- Receiver met sub-out: RCA van Sub Out naar LFE In
- Stereoversterker met sub-out: RCA van sub-uitgang naar Line In of LFE
- Versterker zonder sub-out: alleen mogelijk als de subwoofer high level input ondersteunt
Druk RCA-stekkers stevig aan, maar forceer niets. Een stekker die net niet goed contact maakt, kan brom, gekraak of een heel zwak signaal geven.
Sluit daarna de stroomkabel aan
Sluit de stroom pas aan nadat de signaalkabel goed zit. Veel actieve subwoofers schakelen meteen in of gaan naar stand-by zodra er spanning op staat.
Gebruik bij voorkeur een nette stekkerdoos en vermijd losse verlengsnoeren door elkaar. Een subwoofer kan bij diepe bassen kort veel vermogen vragen. Een stabiele stroomaansluiting is dan gewoon verstandiger.
Zie je een schakelaar met On, Off en Auto? Voor dagelijks gebruik is Auto meestal handig. De subwoofer wordt dan wakker zodra er signaal binnenkomt.
Kies de juiste ingang op de subwoofer
Een actieve subwoofer kan meerdere ingangen hebben. De juiste keuze hangt af van het apparaat waar hij op wordt aangesloten.
| Ingang op subwoofer | Wanneer gebruiken? |
|---|---|
| LFE In | Bij een AV-receiver met Sub Out |
| Line In L/R | Bij een stereoversterker of bron met lijnuitgang |
| High Level Input | Bij een versterker zonder sub-out, als de subwoofer dit ondersteunt |
Kijk goed naar de labels. Bij sommige modellen gebruik je bij een mono-signaal alleen de linker line-ingang. Andere modellen hebben juist een aparte LFE-ingang.
Test met muziek of een testtoon
Test eerst met muziek die je goed kent. Een nummer met een strakke basgitaar, kickdrum of rustige elektronische baslijn laat beter horen of de subwoofer goed aansluit dan een nummer dat alleen maar dreunt.
- Komt er laag uit de subwoofer zonder brom of geratel?
- Blijft de bas strak in plaats van wollig?
- Klinkt het alsof de subwoofer bij de speakers hoort?
Gebruik daarna eventueel de testtoon van de receiver. Hoor je niets, controleer dan eerst de ingang, het menu van de receiver, de stand-byfunctie en het volume op de subwoofer.
Passieve subwoofer aansluiten
Een passieve subwoofer heeft geen ingebouwde versterker. Je kunt hem dus niet op dezelfde manier aansluiten als een actieve subwoofer. Hij heeft een versterkt signaal nodig en vaak ook een passende filtering voor lage tonen.
Passieve subwoofers kom je vooral tegen bij oudere audiosets, losse luidsprekersystemen of maatwerkopstellingen. Controleer altijd de specificaties voordat je iets aansluit.
Gebruik altijd een geschikte versterker
Een passieve subwoofer werkt alleen met een versterker die daarvoor geschikt is. Alleen kijken of de kabel past is niet genoeg. De versterker moet het vermogen en de impedantie van de subwoofer aankunnen.
- Het vermogen van de versterker moet passen bij de subwoofer.
- De impedantie, bijvoorbeeld 4 of 8 ohm, moet geschikt zijn voor de versterker.
- Er moet een manier zijn om vooral lage tonen naar de subwoofer te sturen.
Zonder filter krijgt de subwoofer soms ook middenfrequenties. Dat klinkt rommelig en haalt het voordeel van een losse subwoofer voor een groot deel weg.
Sluit hem niet direct op een tv aan
Een passieve subwoofer sluit je niet rechtstreeks op een tv aan. Een tv heeft normaal geen versterkte uitgang voor een passieve luidspreker en levert ook geen geschikt subwoofersignaal.
Wil je meer bas bij tv-geluid, dan zijn dit logischere oplossingen:
- een AV-receiver met subwooferuitgang;
- een actieve subwoofer in een passende opstelling;
- een soundbar of audiosysteem met bijbehorende subwoofer;
- een losse versterker die geschikt is voor de passieve subwoofer.
Let op vermogen en impedantie
Vermogen en impedantie bepalen of de combinatie veilig en netjes speelt. Een te lichte versterker kan gaan clippen als je hem hard laat werken. Dat klinkt vervormd en kan schadelijk zijn voor de luidspreker.
De impedantie staat meestal vermeld als 4 ohm of 8 ohm. Een 4-ohm subwoofer vraagt vaak meer van een versterker dan een 8-ohm model. Controleer daarom de gegevens van beide apparaten. Bij twijfel is niet aansluiten beter dan gokken.
Welke kabel heb je nodig voor een subwoofer
De juiste kabel hangt af van het soort subwoofer en de aansluiting op je receiver of versterker. Een actieve subwoofer gebruikt meestal een lijnsignaal via RCA of LFE. Een passieve subwoofer heeft speakerkabel nodig vanaf een geschikte versterker.
| Situatie | Kabel | Vooral bij |
|---|---|---|
| Receiver naar actieve subwoofer | RCA/subwooferkabel | Homecinema |
| LFE-uitgang naar LFE-ingang | RCA/subwooferkabel | AV-receivers |
| Versterker naar passieve subwoofer | Speakerkabel | Passieve systemen |
| Speakeruitgangen naar actieve subwoofer | High level kabels | Stereoversterkers zonder sub-out |
Subwoofer goed instellen na het aansluiten
Een subwoofer kan technisch goed aangesloten zijn en toch tegenvallen. Vaak ligt dat aan de instellingen of de plek in de kamer. Lage tonen reageren sterk op muren, hoeken, meubels en de luisterpositie.
Neem daarom even tijd voor volume, crossover, fase en plaatsing. Kleine aanpassingen kunnen meer verschil maken dan een andere kabel.
Zet het volume niet te hoog
Te veel subwoofer klinkt in het begin indrukwekkend, maar wordt snel vermoeiend. Stemmen worden minder duidelijk en muziek krijgt een dikke laag bas die niet bij de rest past.
Begin rond een derde tot halverwege op de volumeknop. Luister daarna met muziek en filmgeluid dat je kent. Goede bas vult aan; hij hoort niet continu de aandacht op te eisen.
- Stemmen moeten helder blijven.
- Kickdrums moeten strak klinken.
- Filmgeluid mag impact hebben zonder constante dreun.
Stem de crossover af op je speakers
De crossover bepaalt vanaf welke frequentie de subwoofer meespeelt. Staat hij te laag, dan mis je laag. Staat hij te hoog, dan wordt het geluid dik of hoor je waar de subwoofer staat.
| Type speaker | Vaak bruikbaar startpunt |
|---|---|
| Kleine satellietspeakers | 90 tot 120 Hz |
| Boekenplankspeakers | 80 tot 100 Hz |
| Grotere vloerstaanders | 60 tot 80 Hz |
Bij een AV-receiver is 80 Hz vaak een prima startpunt. Gebruik je een eenvoudige stereoset, dan stel je de crossover meestal op de subwoofer zelf in.
Gebruik fase als de bas wegvalt
De fase-instelling helpt als de subwoofer en hoofdspeakers elkaar deels tegenwerken. Dat merk je aan een bas die op de bank dun klinkt, terwijl hij op andere plekken in de kamer juist veel sterker is.
Heeft de subwoofer een schakelaar voor 0° en 180°? Speel een nummer met constante bas af en probeer beide standen. Kies de stand waarbij de bas op je luisterplek voller en strakker klinkt. Bij een draaiknop kun je tussenstanden proberen.
Plaats de subwoofer waar de bas strak klinkt
De plek van de subwoofer heeft veel invloed. In een hoek krijg je vaak meer bas, maar ook sneller dreun. Iets verder van de muur kan juist strakker klinken.
- Begin voorin de kamer, bijvoorbeeld naast het tv-meubel.
- Schuif de subwoofer in kleine stappen van 20 tot 50 centimeter.
- Luister steeds op dezelfde plek.
- Kies niet de plek met de meeste bas, maar de plek met de strakste bas.
Een praktische methode is de subwoofer tijdelijk op de luisterplek zetten, een basrijk nummer afspelen en door de kamer lopen. Waar de bas het meest evenwichtig klinkt, is vaak een goede plek voor de subwoofer.
Conclusie
Een subwoofer aansluiten is vooral een kwestie van het juiste type herkennen en de juiste aansluiting gebruiken. Bij een receiver verbind je meestal Sub Out met LFE In via een RCA- of subwooferkabel. Een actieve subwoofer heeft stroom en een signaalkabel nodig. Een passieve subwoofer werkt alleen met een geschikte versterker. Na het aansluiten maken volume, crossover, fase en plaatsing het verschil tussen losse dreun en strakke bas.
